Ang SALN o Statement of Assets, Liabilities and Net Worth ay sinumpaang deklarasyon ng ari-arian, utang at net worth na kailangang i-file ng mga opisyal at kawani ng gobyerno. Mahalaga ito ngayon dahil ang natitirang Article II laban kay Vice President Sara Duterte ay tungkol sa umano’y unexplained wealth at sa mga hindi umano naideklara sa kanyang SALN.
Ano ang SALN?
Nakasaad sa 1987 Constitution (Art. XI, Sec. 17) na ang public officer ay dapat magsumite ng “declaration under oath of his assets, liabilities, and net worth” sa pag-upo sa puwesto at kung kailan hingin ng batas. Para sa Pangulo, Bise Presidente at iba pang matataas na opisyal, dapat itong isapubliko “in the manner provided by law.”
Sa ilalim ng Republic Act 6713, kasama sa SALN ang real property, personal property, cash at investments, mga utang, at business interests, pati ng asawa at mga anak na wala pang 18 na nakatira sa bahay.
Sino ang required mag-file?
Lahat ng public officials at employees, maliban sa mga nasa honorary capacity, laborers, at casual o temporary workers (RA 6713, Sec. 8). Dapat itong i-file sa loob ng 30 araw mula pag-upo, tuwing o bago ang April 30 kada taon, at sa loob ng 30 araw matapos umalis sa serbisyo.
Paano ito konektado sa “unexplained wealth”?
Ayon sa GMA News, ipinaliwanag ng prosecution witness na si retired Sandiganbayan Presiding Justice Amparo Cabotaje-Tang na sa ilalim ng RA 1379, ang unexplained wealth ay ari-ariang “manifestly out of proportion” sa sahod at iba pang legal na kita ng opisyal, at itinuturing itong prima facie na ilegal na nakuha. Pero idiniin din niya na hindi ito nangangahulugang guilty agad: kung maipaliwanag na legal ang pinagmulan, mawawala ang presumption. Ginagamit ang SALN bilang panimulang batayan sa paghahambing ng yaman at kita.
Ano ang natitirang charge vs VP Sara?
Noong October 13, 2026, binawi ng prosecution ang Articles I, III at IV, kaya Article II na lang ang natitira. Ayon sa Philstar, inaakusahan nito ang Bise Presidente ng pagkakaroon ng unlawful business interests at yamang hindi naideklara sa SALN. Ayon sa Rappler, nagtestigo ang forensic analyst na si Alexander Cabrera na maaaring umabot sa ₱1.5 bilyon ang umano’y unexplained wealth; sinasabi naman ng depensa na nakabatay ito sa maling assumptions. Mga alegasyon pa lang ito na nililitis. Itinatanggi ng depensa ang lahat ng paratang, ayon sa Inquirer.
Ano ang hindi pinapatunayan ng SALN mag-isa?
Ang SALN ay deklarasyon, hindi hatol. Halimbawa, sa isang naunang hearing, sinabi ng mga register of deeds ng Davao City at Samal na ministerial lang ang kanilang papel at hindi nila masabi kung tugma ang mga property sa entries ng SALN, ayon sa aming Day 33 report. Kailangan pa ring patunayan ng prosecution ang pinagmulan ng yaman, at may karapatan ang depensa na ipaliwanag ito simula November 9. Para sa conviction, 14 na boto ang kailangan (14-vote explainer), at hindi ito inaprubahan sa merits ng Supreme Court (SC dismissal). Sundan ang Sara trial hub at ang timeline.
Frequently asked questions
Ano ang buong ibig sabihin ng SALN?
Statement of Assets, Liabilities and Net Worth (RA 6713, Sec. 8).
Kailan dapat mag-file ng SALN?
Sa loob ng 30 araw mula pag-upo, tuwing o bago ang April 30 kada taon, at sa loob ng 30 araw matapos umalis sa serbisyo (RA 6713).
Patunay na ba ng krimen ang malaking yaman sa SALN?
Hindi. Ayon kay Cabotaje-Tang, puwedeng mawala ang presumption kung maipaliwanag na legal ang pinagmulan (GMA News).
Ano ang natitirang article laban kay VP Sara?
Article II, tungkol sa umano’y unexplained wealth at SALN disclosures (Philstar; Rappler).
Sources
- 1987 Constitution, Article XI, Sec. 17: https://www.officialgazette.gov.ph/constitutions/1987-constitution/ (text checked Oct 17, 2026 via https://lawphil.net/consti/cons1987.html)
- Republic Act 6713, Sec. 8: https://lawphil.net/statutes/repacts/ra1989/ra_6713_1989.html (checked Oct 17, 2026)
- GMA News, explainer on ill-gotten, unexplained and hidden wealth (Sep 14, 2026): https://www.gmanetwork.com/news/topstories/nation/1002313/explainer-ill-gotten-wealth-unexplained-wealth-hidden-wealth/story/ (checked Oct 17, 2026)
- Philstar.com, Oct 16, 2026: https://www.philstar.com/headlines/2026/10/16/2563642/sara-duterte-was-told-prosecutors-might-drop-3-impeachment-charges (checked Oct 17, 2026)
- Rappler, defense next moves: https://www.rappler.com/newsbreak/inside-track/after-prosecution-bombshells-sara-duterte-defense-team-moves/ (checked Oct 17, 2026)
- Inquirer, “House prosecution rejects Sara Duterte trial ‘compromise'”: https://newsinfo.inquirer.net/2325336/house-prosecution-rejects-sara-duterte-trial-compromise (checked Oct 17, 2026)
- Rappler live updates: https://www.rappler.com/philippines/vice-president-sara-duterte-impeachment-trial-updates-videos/ (checked Oct 17, 2026)
About the Author
